De afgelopen dagen zijn de spanningen over de Amerikaanse oorlog in Iran gestaag toegenomen.
Uit peilingen blijkt dat de campagne dat wel is algemeen impopulair. Een hele flank van Trumps MAGA-basis heeft er kritiek op als een duidelijke afwijking van de ‘America First’-mantra die Trump al lang omarmt. Leiders binnen de regering-Trump hebben zich verzet tegen de beweringen dat het om deze kwestie ging regimeveranderingen beschouwt het in plaats daarvan als een noodzakelijk antwoord op onmiddellijke dreigingen.
Trump heeft intussen een beslist uitdagende toon aangeslagen: hij heeft weinig van de geruststellingen of rationalisaties geboden die eerdere presidenten in de beginfase van de oorlog hebben geboden, en klinkt eerder ongehinderd dan strijdig.
Hij heeft de Amerikaanse slachtoffers betreurd, maar leek ze ook van zich af te schudden – samen met de extra sterfgevallen die hij verwacht en mogelijke aanvallen op het Amerikaanse thuisland – als de simpele prijs van oorlog, door te zeggen: “Sommige mensen zullen sterven.”
Hij heeft de zorgen genegeerd dat de oorlog zal uitmonden in een nieuw, eindeloos moeras in het Midden-Oosten, terwijl hij er openlijk mee flirt Cuba overnemen te.
Trump ondermijnt de eigen boodschap van zijn regering dat de oorlog niet over regimeverandering gaat schreef op sociale media post vrijdag dat er zonder deze deal geen deal met Iran zou zijn “ONVOORWAARDELIJKE OVERLAGE” en nieuw Iraans leiderschap “AANVAARDBAAR” voor hem.
Hij stak een duim in de ogen van zijn ‘America First’-overlopers en zei dat de VS en zijn bondgenoten ‘onvermoeibaar zullen werken’ om Iran ‘economisch groter, beter en sterker dan ooit tevoren’ te maken, en voegde eraan toe: ‘MAKE IRAN WEER GROOT (MIGA!)’
De afgelopen week heeft Trump de aanzet gegeven tot of gedwongen om het hoofd te bieden aan een verbluffende waterval van politieke dreigingen. Naast het aanvallen van Iran, heeft hij ontsloeg zijn minister van Binnenlandse Veiligheid die verantwoordelijk was voor zijn kenmerkende immigratiecampagne, geconfronteerd nieuwe gedetailleerde beschuldigingen – wat hij ontkende – dat hij naast Jeffrey Epstein een kind seksueel had misbruikt, zag de zijne procureur-generaal gedagvaard door collega-Republikeinen in het Congres, en zag hoe de Amerikaanse banencijfers daalden de gasprijzen piekten.
En toch is Trump er ook in geslaagd om complexe vragen over deze kwesties te vermijden – de meest urgente voor zijn regering – en ondanks dat de Democraten en enkele van zijn eigen aanhangers erover uithaalden.
“Ik heb veel presidenten hun beloften zien nakomen, maar ik heb nog nooit een president gezien die precies het tegenovergestelde deed van alles wat met opzet was beloofd. Prijzen, Epstein, oorlogen. Gewoon absoluut racen om zijn kiezers te verraden”, senator Brian Schatz (D-Hawaii) schreef op X.
“Dit is de oorlog van Israël, dit is niet de oorlog van de Verenigde Staten. Deze oorlog wordt niet gevoerd namens de Amerikaanse nationale veiligheidsdoelstellingen, om de Verenigde Staten veiliger of rijker te maken,” zei Tucker Carlsoneen van Trumps oude bondgenoten.
Carlson zei dat Trump Amerikaanse troepen om geen andere reden heeft ingezet voor de strijd in Iran dan omdat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dit ‘eist’, ook al was het ‘zeker geen goed idee voor de Verenigde Staten’ en had de regering-Trump ‘geen echt plan’ om het Iraanse leiderschap te vervangen dat het nu heeft omvergeworpen.
Het Witte Huis verdedigde de acties van Trump vrijdag over de hele linie in verklaringen aan The Times.
Over Iran werd gezegd dat Trump “de Verenigde Staten moedig beschermt tegen de dodelijke dreiging die uitgaat van het schurkenstaatse Iraanse regime – en dat is zo America First als maar kan.” Over de vertrekkende minister van Binnenlandse Veiligheid, Kristi Noem en Atty. Generaal Pam Bondi zei dat Trump “het meest getalenteerde en competente kabinet in de geschiedenis heeft samengesteld” en “vertrouwen blijft hebben in zijn regering.”
Over de economie zeiden ze dat de regering-Trump ‘haar steentje bijdraagt om robuuste, door de particuliere sector geleide economische groei te ontketenen met belastingverlagingen en deregulering’, en dat Trump ‘al krachtige actie heeft ondernomen’ om de olieprijzen onder controle te houden, zelfs tijdens de oorlog in Iran. En over de Epstein-dossiers zeiden ze dat de laatste onthulde claims “volledig ongefundeerde beschuldigingen zijn, ondersteund door nul geloofwaardig bewijs.”
Trump heeft zich ook uitgesproken ter verdediging van zijn aanpak van de verschillende crises waarmee zijn regering wordt geconfronteerd – maar lang niet met het soort details en plechtigheid dat presidenten in oorlogstijd gewoonlijk spreken, zeggen experts.
Tijdens zijn enige openbare evenement op vrijdag – een bijna twee uur durende rondetafelconferentie met nationale leiders en sportfunctionarissen over universiteitsatletiek – maakte hij leden van de media belachelijk die vragen stelden over Iran en Noem.
“Wat een domme vraag is dat om op dit moment te stellen”, zei hij toen hem werd gevraagd over berichten dat Rusland Iran hielp bij het richten en aanvallen van Amerikanen daar. “We hebben het over iets anders.”
Toen hij werd gevraagd waarom hij zoveel tijd besteedde aan het praten over universiteitssporten terwijl er zoveel anders gaande is in het land en in de wereld, sprak Trump kort over Iran – waarbij hij zei dat “mensen erg onder de indruk zijn van ons leger” en dat de VS nu “meer gerespecteerd worden dan ooit tevoren” – voordat hij de gebeurtenis afsloot.
Jennifer Mercieca, politiek historicus en communicatieprofessor aan Texas A&M en auteur van ‘Demagogue for President: The Rhetorical Genius of Donald Trump’, zei dat ze verrast was dat Trump tijdens zijn recente State of the Union-toespraak geen sterker pleidooi hield voor een oorlog in Iran, en dat hij sindsdien niet agressiever is geweest in het pleiten voor oorlog, onder meer door traditionele taal te gebruiken over het versterken van Amerikaanse waarden over de hele wereld.
“In vergelijking met andere presidenten die in een soortgelijke situatie proberen een natie in een oorlog te leiden, is dat voor mij verrassend – en ongebruikelijk”, zei ze.
Ook ongebruikelijk is de lage publieke steun voor de oorlog, zei Mercieca, aangezien er sinds de Tweede Wereldoorlog over het algemeen grote publieke goedkeuring bestond voor de Amerikaanse oorlogsinspanningen bij het begin.
Mercieca zei dat ze zich afvraagt of er een verband bestaat tussen het feit dat Trump geen krachtigere reden voor de oorlog geeft en de lage publieke goedkeuring ervoor – of misschien tussen de lage goedkeuring en de onbezonnen beschrijvingen van de oorlog als een meedogenloze campagne van vernietiging en wraak van anderen in de regering, zoals Minister van Defensie Pete Hegseth.
Ze zei dat Hegseth en anderen blijk hebben gegeven van een “gebrek aan decorum, een gebrek aan eer of waardigheid (in) hun manier van gedragen, vooral als we het hebben over oorlogvoering en mensenlevens.”
Jack Rakove, emeritus hoogleraar geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Stanford University, zei dat de houding van Trump past bij zijn karakter sinds hij voor het eerst de politiek in ging en daarvoor, omdat hij “nooit de verantwoordelijkheid kan nemen voor iets dat een vergissing lijkt” en “geobsedeerd is door het idee stoer en eigenzinnig over te komen.”
Rakove zei dat hij niet gelooft, zoals sommige critici hebben gesuggereerd, dat Trump de oorlog in Iran specifiek heeft gelanceerd om af te leiden van de Epstein-dossiers, die vanaf donderdag nieuw vrijgegeven FBI-beschrijvingen bevatten van verschillende interviews waarin een vrouw Trump en Epstein beschuldigde van aanranding in de jaren tachtig, toen ze nog een kind was. Haar beschuldigingen zijn niet geverifieerd.
Maar Rakove zei dat hij zich wel afvraagt in welke mate Trump bewust chaos stimuleert om ervoor te zorgen dat geen enkele voor hem schadelijke kwestie politiek te lang de aandacht van het publiek trekt.
Mercieca zei dat Trump altijd ‘uitzonderlijk goed is geweest in het beheersen van het publieke gesprek’, maar die macht is onlangs op de proef gesteld door de Epstein-dossiers – die de aandacht van het publiek hebben vastgehouden ondanks dat hij herhaaldelijk heeft gezegd dat ‘we daar vanaf moeten gaan, dat we moeten stoppen erover te praten, dat hij is vrijgesproken.’
Ze zei dat het instinct van Trump om op dit moment agressief door te gaan, ondanks de afnemende steun voor zijn economisch beleid, zijn immigratiebeleid en zijn oorlog in Iran, verband zou kunnen houden met zijn verlangen om de aandacht van mensen weer op zijn agenda te vestigen, maar ook in lijn is met zijn lang gekoesterde verlangen om de geschiedenis in te gaan – onder meer door grote stappen te zetten.
“Ik denk dat hij heel erg probeert zijn stempel op het Witte Huis te drukken, ik denk dat hij probeert zijn stempel op de natie te drukken, ik denk dat hij probeert zijn stempel op de wereld te drukken, en ik denk dat oorlog een manier is waarop leiders dat traditioneel door de geschiedenis heen hebben gedaan”, zei ze.
