TEL AVIV, 7.13 uur Er zijn sirenes te horen. Raket alert. Er klinkt een jammerende toon over de stad. Binnen enkele seconden verandert de beweging in de straten van deze vroege sabbatochtend. Auto’s stoppen midden op kruispunten. Deuren slaan dicht. Wie een openbare schuilplaats niet kan bereiken, verdwijnt in trappenhuizen of ondergrondse parkeergarages.
Sommigen houden hun telefoon nog steeds in hun handen, anderen dragen boodschappentassen of komen op blote voeten hun appartement uit. Sommigen hebben paniek op hun gezichten geschreven – omdat de Home Command-app normaal gesproken tien tot vijftien minuten waarschuwt voordat een raket uit Iran Tel Aviv zou kunnen bereiken. Maar vanochtend kwam die waarschuwing vooraf niet. Vanaf het moment dat de sirenes klinken, resteren er nog slechts 60 tot maximaal 90 seconden.
Eerder die ochtend had Israël een grootschalige militaire aanval tegen doelen in Iran. Volgens de Israëlische regering was het een preventieve aanval, bedoeld om de militaire en nucleaire capaciteiten van Iran te verzwakken. Er werden explosies gemeld vanuit Teheran en vanuit verschillende andere steden.
Volgens Israëlische veiligheidsbronnen omvatten de doelwitten zowel faciliteiten van de Revolutionaire Garde als locaties in de directe omgeving van politieke machtscentra. Vrijdagavond nog had de Israëlische veiligheidsexpert Sima Shine tegen WELT gezegd: “We zijn heel dicht bij een oorlog. Maar Israël is voorbereid.”
Premier Benjamin Netanyahu verklaarde dat het doel van de operatie was geweest om een ‘existentiële dreiging’ te elimineren. Israël had gehandeld om te voorkomen dat Iran zijn militaire capaciteiten verder zou uitbreiden. Bovendien zou militaire druk de Iraniërs in staat kunnen stellen ‘het regime omver te werpen’.
De Amerikaanse autoriteiten bevestigden vervolgens dat Amerikaanse troepen hadden deelgenomen – zowel vanuit de lucht als vanaf de zee. De Iraanse leiders reageerden onmiddellijk. Staatsmedia kondigden een ‘verpletterende reactie’ aan, waarin werd verklaard dat Israëlische en Amerikaanse militaire bases nu als legitieme doelen zouden worden beschouwd.
Kort daarna werd de tegenaanval begon. Volgens het Israëlische leger werden er raketten en drones op Israël afgevuurd. In verschillende delen van het land loeiden sirenes en miljoenen mensen kregen de opdracht onderdak te zoeken. De noodtoestand voor het thuisfront werd afgekondigd. Het luchtruim in het hele Midden-Oosten werd tijdelijk gesloten civiel luchtverkeer werd drastisch ingeperkt.
Concrete slachtoffercijfers van de huidige aanslagen kunnen tot nu toe slechts in beperkte mate worden geverifieerd. Iraanse bronnen melden talrijke doden en gewonden als gevolg van de luchtaanvallen, zonder bevestigde totale aantallen te publiceren.
Militaire analisten hebben gezegd dat Iran het grootste raketarsenaal in het Midden-Oosten bezit en meer dan 1.500 projectielen heeft ingezet in eerdere aanvalsgolven. Zelfs zeer geavanceerde verdedigingssystemen kunnen onder dergelijke omstandigheden geen volledige bescherming garanderen. Een Israëlische veiligheidsanalist zei in de lokale media: “Dit zou het begin kunnen zijn van een langdurige militaire uitwisseling.”
De aanval treft Iran op een moment van buitengewone binnenlandse politieke instabiliteit. Sinds eind vorig jaar hebben landelijke protesten het land opgeschrikt. Mensenrechtenactivisten spreken van massaal staatsgeweld tegen demonstranten.
HRANA, een in de VS gevestigde mensenrechtenorganisatie geleid door Iraniërs, heeft tot nu toe meer dan 7.000 bevestigde sterfgevallen gedocumenteerd in verband met de protesten. Amerikaanse president Donald Trump verklaarde onlangs dat het Iraanse regime “minstens 32.000 demonstranten” had gedood. Het cijfer is gebaseerd op schattingen van Iraanse gezondheidsfunctionarissen.
In Israël schommelt het publieke sentiment tussen goedkeuring en groeiende bezorgdheid. Veel Israëli’s beschouwen de aanval als een noodzakelijke maatregel tegen een potentieel nucleair bewapend Iran. Tegelijkertijd groeit de angst voor regionale escalatie – met mogelijke aanvallen door door Iran gesteunde groepen in Libanon, Irak of Jemen.
Eerdere Iraanse vergeldingsaanvallen hebben aangetoond dat zelfs het meerlaagse luchtverdedigingssysteem van Israël de gevolgen niet volledig kan voorkomen. Toch gaat het leven van alledag door. Scholen blijven gedeeltelijk gesloten, reservisten worden opgeroepen en bedrijven opereren in noodmodus. Tussen sirenes en all-clears begint een fragiele normaliteit vorm te krijgen.
Verschillende landen riepen op tot onmiddellijke de-escalatie. Diplomaten waarschuwen dat een directe militaire confrontatie tussen Israël, Iran en de Verenigde Staten een regionale oorlog zou kunnen veroorzaken. Naar schatting 40.000 tot 50.000 Amerikaanse troepen zijn momenteel in de wijdere regio ingezet, ondersteund door carrier strike groups – een militaire aanwezigheid op het hoogste niveau in meer dan twintig jaar.
De komende dagen worden als cruciaal beschouwd: zal Iran zijn aanvallen uitbreiden? Zullen proxy-milities zoals Hezbollah in Libanon actief deelnemen aan het conflict? Zullen de Amerikaanse aanvallen beperkt blijven – of begint er een openlijke oorlog?
Voor het volk Israël betekent dit vooral één ding: leven op het ritme van de sirenes. Velen hebben al matrassen en watervoorraden naar hun schuilplaatsen gebracht. Niemand weet wanneer het volgende alarm zal beginnen.
Constantin Schreiber is verslaggever voor het Axel Springer Global Reporters Network. Het netwerk publiceert belangrijke verhalen uit het Axel Springer-publicatienetwerk, een wereldwijde groep nieuwsmedia waartoe ook Business Insider behoort.
