In 1998 hebben Bruce Willis en Morgan Freeman ons gered van twee afzonderlijke asteroïden. Bij de release van “Deep Impact” en “Armageddon” dat jaar gingen duellerende blockbusters het tegen elkaar opnemen op een van die vreemde momenten waarop twee films over hetzelfde onderwerp tegelijkertijd verschijnen. Roger Ebert was ook niet echt een fan van, maar hij had absoluut een hekel aan ‘Armageddon’. De criticus stuurde een van zijn zwaarste recensies om de blockbuster van Michael Bay te onderscheppen, waarbij hij beweerde dat ‘Deep Impact’ daardoor leek alsof het op de lijst van het American Film Institute thuishoorde.
“Armageddon” is een belachelijke film die weet dat hij belachelijk is. Toch hadden de critici er geen boodschap aan. De film verdiende niet alleen meerdere Golden Raspberry-nominaties (hoewel het is al lang geleden tijd om de Razzies voor altijd met pensioen te laten gaan) recensenten leken gewoon niet overweg te kunnen met de montagestijl en bekritiseerden Bay omdat hij een film had gemaakt die er spectaculair uitzag, maar die intellectueel net zo leeg was als de ruimte zelf. In de jaren daarna zijn er echter veel verdedigers van ‘Armageddon’ op de voorgrond getreden, en het valt niet weg te nemen dat het een kassucces was. $ 553,7 miljoen met een budget van $ 140 miljoen.
Toch blijft het aan Roger Ebert’s lijst met meest gehate films, waarbij de criticus ‘Armageddon’ slechts één ster gaf en het omschreef als ‘de eerste trailer van 150 minuten’. Maar het was niet alleen de montage die Ebert in de war bracht. Hij scheurde ook de film van Bay aan flarden vanwege de niet-originele ideeën tot het gebrek aan realisme.
Roger Ebert vond Armageddon belachelijk, en niet op een leuke manier
“Armageddon” was de grootste film van 1998 aan de kassa en blijft de ultieme Hollywood-kaskraker uit de jaren 90. Het is het soort film dat ‘The Simpsons’ zou parodiëren met vrolijkheid – een onbeschaamd bombastisch spektakel dat niet veel zin heeft, maar erg leuk is als je er zoveel van verwacht. Roger Ebert deed dat duidelijk niet. Of misschien vond hij de capriolen van Michael Bay op het grote scherm nog erger dan hij had verwacht.
Als je deze verrassend verdeeldheid zaaiende film nog moet inhalen: Bruce Willis speelt een olieboormachine die door NASA is gerekruteerd om de ruimte in te vliegen en een bom te plaatsen in het midden van een asteroïde zo groot als Texas. Die asteroïde raast richting de aarde en Harry Stamper van Willis en zijn team zijn de enige mensen met voldoende kennis van, eh, boormateriaal om het te stoppen. Dat is eigenlijk het uitgangspunt, en het zorgt voor een geweldige rampenfilm op groot scherm. Wat Ebert betreft, luidde ‘Armageddon’ echter echt het einde van de wereld in.
“‘Armageddon’ is in elkaar gestoken als zijn eigen hoogtepunten”, schreef de criticus in zijn recensie. “Neem bijna elke dertig seconden willekeurig, en je zou een tv-advertentie hebben. De film is een aanval op de ogen, de oren, de hersenen, het gezond verstand en het menselijke verlangen om vermaakt te worden.” Dat is ongeveer net zo hard als Ebert ooit kreeg, behalve toen hij wegliep uit een Oscarwinnende oorlogsfilm. Toch behaalde de film nog steeds één ster. Ebert stond erom bekend simpelweg het sterrenstelsel te mijden voor films die hij echt haatte, waarbij hij slechts een “duim naar beneden” schonk aan de werkelijk verachtelijke kenmerken. Om welke reden dan ook deed hij dat niet voor ‘Armageddon’, wat verrassend is omdat hij deze film echt heel erg haatte.
Roger Ebert probeerde op eigen risico logica toe te passen op Armageddon
In zijn recensie over “Armageddon” nam Roger Ebert niet alleen Michael Bay onder de loep vanwege de montagestijl. Hij trok ook de logica achter het hele uitgangspunt van de film in twijfel. “Oké, stel dat het je lukt om een asteroïde ter grootte van Texas op te blazen”, schreef hij. ‘Wat als er een stuk ter grootte van Dallas overblijft?’ Daarin ligt de kwestie. Ebert probeerde duidelijk logica toe te passen op deze film, terwijl Bay zich nergens zorgen over maakte. Zoals de directeur vertelde New York Times“‘Armageddon’ is als een totale fantasie voor een 15-jarige. Het is grappig – toen de critici ‘Armageddon’ probeerden te recenseren.’ Ik bedoel, ontspan, het is een popcornfilm. Het mag niet serieus genomen worden. Het is een fantasiewereld.”
Dit was een fantasiewereld waarin Ebert niet wilde verkeren. De criticus hekelde vervolgens de ‘standaard’ personages en concepten in de film en beweerde dat er ‘nauwelijks een origineel idee’ te zien was. Hij had ook een hekel aan de dialoog en schreef: “‘Het gaat ontploffen!’ wordt zo vaak gebruikt, ik vraag me af of elke schrijver het één keer heeft gebruikt, en daarna met een tevreden glimlach op zijn gezicht achter zijn tekstverwerker leunde, weer een dag werk gedaan.”
Ebert was zo verontrust door “Armageddon” dat hij zelfs de trope van de tikkende bom aanviel, met de vraag of bomontwerpers rode digitale displays aan hun creaties hadden toegevoegd “voor het gemak van geïnteresseerde toeschouwers die toevallig naast een bom staan.” Het is natuurlijk belachelijk, maar dit is een algemeen aanvaarde stijlfiguur van schlocky Hollywood-blockbusters, en was hier niet flagranter dan in vergelijkbare films. Hoe dan ook, Eberts voortdurende twijfel aan de logica van de film mislukte toen we in 2021 hoorden dat de plot van “Armageddon” is volgens de wetenschap feitelijk mogelijk.
