De oorlog in Oekraïne is een uitputtingsslag geworden, waarbij de beweging op de kaart wordt gemeten in meters, niet in kilometers. In de bevroren woestenij waar deze strijd wordt gevoerd, voelt het alsof er geen einde aan komt.
Er staan enorme gevolgen op het spel, niet alleen voor de Oekraïners, maar ook voor Europa en de bredere internationale orde: de vraag of grenzen met geweld kunnen worden gewijzigd.
Op het terrein voelt het conflict minder als een grote strategie en meer als een dagelijkse inspanning om te overleven.
We sloten ons aan bij een eenheid van de 117e Brigade, belast met de verdediging van een van de zwaarst omstreden gebieden van de Donbas, bekend als de “fortgordel”.
Alleen al het bereiken van hun positie is een test van lef, omdat vooruitgaan vaak betekent dat je over open terrein moet lopen. Het is angstaanjagend.
Het landschap draagt overal de littekens van de oorlog. Vroeger was het alleen maar de schreeuw van een granaat waar je bang voor moest zijn, maar nu is het ook het dreigende gezoem van een drone – en de lucht hier is er vol mee.
Een drone ziet ons
De soldaten scannen de lucht op zoek naar onbemande luchtvaartuigen (UAV’s) en gebruiken draagbare drone-detectoren.
Eén drone vliegt over onze positie, op jacht naar een doel, en de radio waarschuwt ons al snel dat hij teruggaat. De drone-detector stopt niet met piepen, wat aangeeft dat onze beweging is opgemerkt.
Sky’s Alex Rossi verstopt zich achter een kleine boom terwijl de drone boven hem vliegt
We horen het voordat we het zien, en het steeds luider zoevende geluid betekent dat de drone steeds dichterbij komt.
De plaatsvervangend commandant waar we bij zijn, opent het vuur met zijn aanvalsgeweer, en een andere soldaat mengt zich in de strijd. Hoewel het raken van een klein, snel bewegend doelwit niet eenvoudig is, is het de enige manier om de dreiging te bestrijden en is het routine geworden voor de soldaten.
We zijn opgelucht als we de drone uit de lucht zien vallen, maar er is geen tijd om te blijven hangen, omdat er mogelijk meer drones zouden kunnen volgen en er mogelijk artillerie op onze positie zou worden ingezet.
Ze horen het gedreun voordat ze het door de kale takken van de boom zien
De plaatsvervangend commandant schiet op de drone boven ons
Het volgende deel van de reis naar het dorp waar de eenheid is gestationeerd, is per quad, waarbij over ijskoude wegen wordt gereden.
Terwijl we vooruit snellen, liggen vernielde Oekraïense voertuigen verlaten langs de route; het zijn duidelijke herinneringen aan het gevaar dat voor ons ligt.
Oekraïense drones zijn onze ogen in de lucht, volgen onze bewegingen boven ons hoofd en bieden daarmee enige bescherming.
Een Oekraïense drone volgt onze bewegingen op de ijskoude wegen
Goedkoop, in massa geproduceerd en dodelijk
De kleine ‘dronejager’-eenheid opereert grotendeels in de schaduw en helpt het logistieke centrum van Sloviansk te beschermen, een belangrijke stad die de verdedigingslinie in het oosten van het land verankert. Oekraïne.
In hun bunker, waar ze wonen en missies plannen, laten ze ons een drone zien die ze die ochtend hebben neergeschoten. Het is goedkoop, in massa geproduceerd en dodelijk.
Deze drone werd teruggevonden nadat deze door de eenheid was neergeschoten
Bohdan, de commandant van de luchtafweerbatterij-eenheid van de 117e Brigade, legt uit: “Er werken mannen met shotguns met pompactie omdat de drones daar op hun laagste hoogte vliegen.
“Dat ligt binnen het effectieve bereik van een jachtgeweer. Maar hier vliegen ze hoger en sneller, dus de Kalashnikov is het meest effectieve wapen.”
Bohdan, commandant van de eenheid
Wanhopige strijd om te overleven
De drones zijn meedogenloos en het landschap is geteisterd door jarenlange oorlog.
De soldaten laten ons iets bijzonders zien: er wonen nog steeds twee burgers op deze verwoeste plek.
Vier jaar lang hebben Alexander en zijn vrouw onder voortdurend bombardement moeten overleven. Hij vertelt me dat ze bang zijn, maar geen geld hebben en nergens heen kunnen.
Alexander en zijn vrouw blijven omdat ze het zich niet kunnen veroorloven om te verhuizen
Terwijl we spreken, zoeken we dekking, omdat er boven ons een andere drone is gesignaleerd.
Voor de mannen die dit gebied verdedigen, is het gevaar constant.
Eén soldaat beschrijft het ritme van hun dagen: ‘Het gebeurt twee, drie keer per dag: ijzige wegen, slapende drones, vliegende drones en de Russen. Gevaarlijker kan het niet zijn. Bedreigingen van overal – binnen enkele seconden.”
Het leven in Oost-Oekraïne is een wanhopige strijd om te overleven.
Geheime ondergrondse bunker
We worden naar een geheime locatie diep in een bos gebracht. De toegang tot het hoofdkwartier van de brigade is streng beperkt.
Binnen dalen we af in een bunker – een labyrint van schermen en monitoren die weerspiegelt wat deze oorlog is geworden.
Dit is nu een conflict tussen microchips en modder, waarbij drones digitale ‘kill-chains’ schetsen en mannen doen wat ze moeten doen om te overleven.
De geheime bunker van de 117e Brigade
Soldaten verzamelen zich voor een muur van schermen waarop beelden te zien zijn van drones die het gebied in de gaten houden
Kolonel Dmytro Yaroshenk, de commandant van de 117e Brigade, zegt dat de transformatie diepgaand is geweest: “De oorlog is fundamenteel veranderd.
“Vroeger vochten we als het ware ’te paard’; nu vechten we in de lucht. We halen zelfs helikopters neer met drones. Niet specifiek mijn brigade, maar er zijn eenheden die het doen.”
Op één scherm laat hij ons zien wat er overblijft van een groep Russische soldaten die de mist probeerden te gebruiken om een indringende aanval uit te voeren. Surveillancedrones – en de algoritmen die hen begeleiden – zien alles en iedereen.
Kolonel Dmytro Yarosjenk
“Logistiek is momenteel een nachtmerrie omdat de technologie zo sterk is geëvolueerd; drones vliegen bijna overal. Als de vijand een voertuig opmerkt, is de kans groot dat het snel wordt vernietigd”, voegt de kolonel toe.
Er verschijnt nog een beeld: een bunker waar Russische troepen werden zien binnenkomen. Er worden aanvalsdrones ingeschakeld die de schuilplaats aanvallen. Er komt niemand naar buiten.
Er komt rook uit de Russische bunker na een drone-aanval
De 21e eeuw is versmolten met de modderige loopgravenslagvelden van de Eerste Wereldoorlog, en het resultaat is grimmig en wreed.
De gevechten hier lijken misschien ver weg, maar de gevolgen zijn dat niet.
Lees meer van Sky News:
De ‘heldenstad’ die 30.000 Russen niet konden innemen
Klitschko tegen Trump: ‘Staat aan de kant van Oekraïne’
Deze oorlog zal helpen bepalen of macht het goed maakt in de 21e eeuw, of het internationaal recht wordt afgedwongen of uitgehold.
Na vier jaar genadeloze strijd gaat de strijd om de Donbas over meer dan alleen grondgebied. Het gaat over het soort wereld dat zal ontstaan als de wapens eindelijk zwijgen.
