In bijna een kwart eeuw van de animatiefilmcategorie van de Oscars heeft Disney of Pixar Studios 15 van de 24 keer gewonnen.
Maar voorafgaand aan het 25e jaar van de prijsuitreiking heeft er een belangrijke verschuiving plaatsgevonden. Disney/Pixar heeft al drie jaar niet gewonnen, en de overwinning van vorig jaar is voorbij “Stroom” was de eerste keer dat een onafhankelijke animatiefilm de overwinning behaalde.
De nominaties van 2026 zetten de trend voort: dit is het tweede jaar op rij dat er twee onafhankelijke speelfilms zijn – “Arco,” van productiebedrijf Remembers, en ‘Kleine Amélie of het karakter van de regen’ een coproductie tussen Ikki Films en Maybe Movies zijn in de race. Beiden gingen in première op het filmfestival van Cannes in 2025, dat volgens hun producenten een belangrijk onderdeel is van hun weg naar de Academy Awards.
“Voor onafhankelijke films zoals de onze moeten we een goede festivalcarrière hebben”, zegt Nidia Santiago, CEO van Ikki Films en producent van “Little Amélie.” Na Cannes werd ‘Little Amélie’ overgenomen door GKIDS, en ‘Arco’ werd opgepikt door Neon (dat ook vier van de vijf internationale speelfilmkandidaten heeft – allemaal premières in Cannes).
Beide distributeurs hebben indrukwekkende campagnes opgezet die twee animatiefilms mogelijk maakten met een budget van grofweg $11 miljoen, of 10% van het gerapporteerde budget voor “KPop-demonenjagers,” om te concurreren met de grote jongens. GKIDS drong er met succes op aan dat “Little Amélie” zou strijden voor de beste speelfilm bij de Annie Awards voor excellentie in animatie, een categorie die doorgaans gereserveerd is voor grote studio’s. “Ze geloofden dat we voor ‘KPop’ konden staan omdat we een verhaal te vertellen hebben”, zegt Henri Magalon, CEO en producer van Maybe Movies.
Remembers werd in 2018 opgericht door Ugo Bienvenu en Félix de Givry. Hoewel “Arco” hun eerste speelfilm is, hebben ze een aantal korte animatiefilms geproduceerd. Ook maken ze geanimeerde commercials voor luxemerken als Chanel en Hermès.
“Het lijkt een beetje op Robin Hood, die commerciële projecten gebruikt om onszelf te betalen en opnieuw in onze films te investeren”, aldus De Givry. “Dat is het hele idee van Remembers. We vinden het leuk dat geld een middel is en geen doel.”
“Little Amélie” is ook de eerste speelfilm van Ikki Films, hoewel het sinds de oprichting in 2011 al meer dan een dozijn korte films heeft geproduceerd. “Ze verkopen heel goed in veel landen, waardoor we andere projecten konden blijven produceren en ontwikkelen”, zei Santiago. “We hebben ook live-actionfilms gecoproduceerd met Latijns-Amerika.”
Het meest gevestigde bedrijf van het stel, opgericht door Magalon in 2003, is Maybe Movies, dat begon met onafhankelijke live-actiefilms voordat het overstapte naar animatie. De eerste, “Ernest & Celestine” (2012), werd eveneens genomineerd voor een Oscar. “Kleine Amélie” is de zesde animatiefilm – de belangrijkste bron van inkomsten tot nu toe, hoewel de ontwikkeling van een geanimeerde televisieserie zich in de laatste fase bevindt.
Je zou je kunnen voorstellen dat Remembers, Ikki Films en Maybe Movies in de nasleep van een doorbraak bij de Oscars zouden zoeken naar manieren om te groeien en uit te breiden. Ze zijn echter verenigd in de overtuiging dat klein blijven cruciaal is voor hun langdurige succes.
Een scène uit ‘Kleine Amélie of het karakter van de regen’.
(GKIDS)
“We willen niet groot zijn. We willen gewoon goede films maken”, zei Bienvenu. “Ons doel is niet om de grootste studio te worden. Als we geen verhaal te vertellen hebben, zullen we er ook geen produceren. Het belangrijkste is dat we iets vinden dat groter aanvoelt dan wij. Als we het vinden, zullen we het redden.”
“Wat voor ons belangrijk is, is vrijheid”, zei Bienvenu.
“We proberen altijd op ambachtelijk niveau te blijven en hebben Remembers een bedrijf laten runnen door ambachtslieden”, voegde De Givry eraan toe. “We zouden industriëler kunnen worden en meer kunnen produceren, maar dat brengt minder creatieve controle met zich mee.”
“We willen klein blijven”, beaamde Magalon. “We hebben geen financiële link met welke studio dan ook, wat ons flexibiliteit geeft. Als we een 3D-studio nodig hebben, of een coproductie in Europa willen doen, dan kan dat. ‘Amélie’ was de eerste keer dat we een productie 100% in Frankrijk deden. Het was een financiële uitdaging, maar het was voor iedereen een groot voordeel om dicht bij elkaar te zijn.”
Die flexibiliteit waar Magalon naar verwijst, is de reden waarom deze bedrijven blijven floreren. Ze hebben allemaal kleine kernteams die zich uitbreiden en terugtrekken als projecten daarom vragen. “We zijn een soort accordeon”, zegt Bienvenu, wiens Remembers een typische staf van 15 tot 20 man heeft, hoewel dit tijdens de productie van “Arco” uitbreidde tot 150. Ikki Films heeft vier medewerkers, waaronder Santiago, en Maybe Movies heeft er slechts twee. (Ter vergelijking: de regisseurs van “Zootopia 2” hebben dat wel gedaan naar schatting 2.000 mensen bijgedragen aan de film tijdens de meer dan vijf jaar dat hij in productie was.)
Santiago legde uit dat “afhankelijk van de projecten die we doen, we op zoek gaan naar specifieke studio’s. Of we huren rechtstreeks freelancers in, omdat we graag werken met unieke technieken zoals stop-motion.” Ze werd benaderd door investeerders om haar bedrijf te laten groeien, maar ze wees ze af.
“Het zou betekenen dat ik me zou moeten concentreren op de winst in plaats van op kunst. Ik wil doorgaan met het maken van arthouse-films”, zei Santiago. “Onze structuur geeft ons veel vrijheid. We kunnen werken aan vreemde onderwerpen en films waar we dol op zijn, waarvan we echt denken dat ze een publiek kunnen vinden.”
Er is ook geen verleiding om met grotere budgetten te werken. Magalon en Santiago koppelen lagere budgetten aan meer artistieke vrijheid, wat betere films oplevert.
“Hoe groter het budget, hoe meer mensen hun geld willen terugkrijgen”, aldus Magalon. “Maar dan wordt het verhaal gemarteld en hebben te veel mensen inspraak.”
Of, zoals Santiago het uitdrukte: een lager budget ‘maakt het menselijker’.
