In één opzicht is deze beslissing niet geheel verrassend.
Gezien de manier waarop de hoorzittingen van het Hooggerechtshof verliepen, leek dit de meest waarschijnlijke beslissing van de Amerikaanse rechterlijke macht.
Toch is het een enorme klap voor het Trump-regime.
De beste plaats om dit te begrijpen is door helemaal terug te gaan in de geschiedenis, naar de Amerikaanse grondwet.
De kern ervan was het idee dat de president niet de eenzijdige macht zou moeten hebben om belastingen vast te stellen die, althans toen, grotendeels uit tarieven bestonden.
Met andere woorden: de tarieven moesten door het Congres worden vastgesteld. Dit was niet slechts incidenteel; het was de hoeksteen van de veelgeroemde ‘scheiding der machten’.
Trump nieuwste: tarieven afgekeurd door het Hooggerechtshof
Het nadeel van deze vrij duidelijke constitutionele restrictie is dat het vaak tijdrovend en omslachtig is om iets door het Congres te krijgen.
In de loop van de decennia zijn er dus verschillende uitzonderingen in de wet opgenomen om presidenten in staat te stellen bijvoorbeeld noodtarieven op te leggen in het geval van een crisis op het gebied van de nationale veiligheid of de betalingsbalans – of vanwege een specifiek probleem met een bepaalde sector.
Trump kondigde afgelopen april tarieven aan. Afbeelding: Reuters
Deze uitzonderingen vertegenwoordigen een catalogus van obscure juridische mazen waardoor de president feitelijk eenzijdig tarieven kan opleggen zonder tussenkomst van het Congres.
Het begrijpen van deze geschiedenis is heel belangrijk om te begrijpen wat er zojuist is gebeurd. Omdat een groot deel van de kleine lettertjes van de manier waarop Donald Trump tot nu toe tarieven heeft opgelegd, terug te voeren is op het gebruik door de president van deze verschillende historische mazen in de wet.
De Trade Expansion Act van 1962 bevat bijvoorbeeld een clausule, sectie 232, die zegt dat hij tarieven kan opleggen aan bepaalde sectoren als er een rechtvaardiging voor de nationale veiligheid is. De president gebruikte deze clausule voor zijn tarieven op staal en aluminium
Wat betreft de beroemde “Bevrijdingsdag” Deze tarieven werden geïmplementeerd onder de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) van 1977.
Dit mag eigenlijk alleen worden gebruikt als het land zich in een of andere nationale noodsituatie bevindt. Dat was zeker de rechtvaardiging van de president voor de Bevrijdingsdagtarieven: handelstekorten, illegale drugsinstroom – deze vormden, zo betoogde hij, een nationale noodsituatie.
Trump heeft ’tarief’ omschreven als zijn favoriete woord. Afbeelding: Reuters
De belangrijkste ontwikkeling is die van nu we weten dat het Hooggerechtshof het daar niet mee eens is.
Alle IEEPA-tarieven, dat wil zeggen een behoorlijk deel, ongeveer de helft, van al zijn heffingen zijn nu nietig. Er bestaat een ernstig vraagteken over de vraag of de regering een deel, of misschien zelfs het geheel, van het tot nu toe betaalde geld onder deze “Bevrijdingsdag”-tarieven zal moeten terugbetalen.
In één opzicht verandert dit niets fundamenteels, voor zover het de regering waarschijnlijk alleen maar zal dwingen enkele van die andere obscure mazen in de wet te gebruiken om extra heffingen terug te verdienen. Het Witte Huis kan de rechterlijke macht de schuld geven van het belemmeren van de koers van de politiek.
Lees meer van Sky News:
Trump draagt Amerikaanse regering op om dossiers over ‘buitenaards leven’ vrij te geven
De vredesraad van Trump belooft miljarden dollars aan Gaza
Maar nu de opiniepeilingen van de president dalen (niet in de laatste plaats omdat tarieven niet bijzonder populair zijn), is er echter nog een andere mogelijke weg, waarbij deze episode Trump dwingt toe te geven (voor zover dat als een concessie zou worden beschouwd) dat de tarieven niet werken zoals hij had gehoopt.
Hoe het ook zij, het is nog meer chaos als gevolg van de steeds weer terugkerende handelsoorlog.
Er zullen ongetwijfeld nog meer wendingen volgen.
