‘Kokuho’-recensie: verraad, seks, jaloezie — klinkt als de theaterwereld

Regisseur Sang-il Lee plaatst zijn epische ‘Kokuho’ in de levendige wereld van het kabukitheater, maar het is niet alleen het milieu van de film dat hem onderscheidt. “Kokuho”, dat vijftig jaar lang de grootste live-actionhit ooit van Japan is geworden en bijna drie uur duurt, getuigt van intens gemengde gevoelens over de zoektocht van de twee hoofdpersonages naar grootsheid. Kabuki wordt gepresenteerd als een kunstvorm van balletvaardigheid, maar kan de centrale figuren van de film, die ooit vrienden waren voordat ambitie in de weg stond, nooit volledig verlossen of herstellen.

In 1964 treedt Nagasaki, de 14-jarige Kikuo (Soya Kurokawa) op tijdens een nieuwjaarsevenement, wat indruk maakt op Hanjiro (Ken Watanabe), een geliefde kabuki-legende. Maar nadat Kikuo’s vader, een yakuza-misdaadbaas, is vermoord, neemt Hanjiro de rouwende tiener onder zijn hoede. Binnenkort traint Hanjiro Kikuo en zijn eigen zoon Shunsuke (Keitatsu Koshiyama) in zijn studio in Osaka tot ‘onnagata’: mannelijke kabuki-acteurs die vrouwelijke personages vertolken. Zowel lief als verlegen, Kikuo en Shunsuke groeien snel naar elkaar toe en verdragen Hanjiro’s veeleisende eisen terwijl hij ze vormt tot sierlijke, gedisciplineerde artiesten.

“Kokuho” spoelt vervolgens vooruit naar het begin van de jaren zeventig, waar we de volwassen versies van Kikuo (Ryo Yoshizawa) en Shunsuke (Ryusei Yokohama) ontmoeten. Nu praktisch broers, maken de jonge mannen naam als een gerenommeerd kabuki-duo, maar hun persoonlijkheden beginnen uiteen te lopen. Kikuo blijft zachtaardig, terwijl Shunsuke meer een feestvierder en grote prater is, die hun interviews met lokale journalisten domineert. Hanjiro heeft nog steeds een hoge dunk van hen beiden, ook al heeft elke leerling met nadelen te maken. Kikuo is begaafder, maar in deze nepotistische kunstvorm is het van cruciaal belang deel uit te maken van een gerespecteerde kabuki-lijn, iets wat deze yakuza-telg niet bezit. Shunsuke mist ondertussen de formidabele techniek van zijn vriend, maar omdat hij de zoon van Hanjiro is, zijn zijn toekomstperspectieven vrijwel verzekerd. Kikuo en Shunsuke vullen elkaar aan als artiesten, maar een schokkende wending in de gebeurtenissen zal hun band verbreken.

In de bewerking van een roman van Shuichi Yoshida brengt Lee de boog van een vriendschap in kaart terwijl hij de details van kabuki verkent, zowel op het podium als achter de schermen. (De voor een Oscar genomineerde make-up van de film is een erkenning van de verblindend witte gezichtsverf en felrode lippenstift die kabuki-acteurs dragen om in hun rol te transformeren.) Net als ballet vereist kabuki nauwkeurige gechoreografeerde acties: ‘Kokuho’ biedt niet alleen royale voorbeelden van verschillende kabuki-stukken, maar bevat ook onderschriften met de titel van de individuele werken en een korte synopsis. Zelden weerspiegelen deze stukken rechtstreeks het interpersoonlijke drama van de twee mannen, maar de informatie voegt context toe aan de betoverende bewegingen van de acteurs, die worden ondersteund door prachtige outfits en een opvallend decorontwerp dat de mythische verhalen die worden gespeeld accentueert.

Het fortuin van Kikuo en Shunsuke verandert in de loop van de decennia – een van hen zal letterlijk worden geschopt als hij twee keer wordt neergehaald – maar Lee laat ons geen definitieve indruk geven van beide artiesten. Onze sympathieën veranderen als we getuige zijn van de tekortkomingen van beide mannen, maar ook van hun blijvende deugden. “Kokuho” is een stevig melodrama met een beetje van alles – seksschandalen, verraad, onwaarschijnlijke comebacks, angsten voor de gezondheid – maar de opzichtige plotwendingen van de film (die niet mogen worden bedorven) logenstraffen de onsentimentele houding van de filmmaker ten aanzien van de gevaren van het sterrendom. Verfrissend genoeg is ‘Kokuho’ die zeldzame film die alleen door talent niet onder de indruk is. Zowel Kikuo als Shunsuke zullen genieten van hoge hoogtepunten en lage dieptepunten, maar het is hun doorzettingsvermogen dat uiteindelijk meer betekent dan willekeurige maatstaven als ‘genie’ of ‘briljantie’.

De titel van de film vertaalt zich naar ‘nationale schat’, een andere clichématige term die wordt gebruikt bij het categoriseren van grootsheid. Kikuo en Shunsuke vereren Kabuki’s vroegere reuzen, die deze naam dragen. Maar terwijl de personages van ‘Kokuho’ zo’n eerbetoon voor zichzelf zoeken, beseffen ze hoe misleidend het is. Yoshizawa en Yokohama brengen blijvende tederheid in de vriendschap van hun personages, terwijl ze weigeren toe te staan ​​dat een van de hoofdrolspelers wordt gereduceerd tot een eenvoudige reeks kwaliteiten. Kikuo’s delicate gelaatstrekken suggereren een pure ziel, maar Yoshizawa onthult geleidelijk andere kanten aan deze begaafde, gekwelde artiest. En Yokohama beeldt op kundige wijze een bevoorrechte jongeman af die zijn geluk terecht als een zegen en een vloek beschouwt.

Hun levens kruisen elkaar, ontwarren zich vervolgens en keren dan weer terug naar elkaars baan. Die elegante dans past bij wat we op het podium zien, de kabuki-voorstellingen waarin melancholie en schoonheid, angst en catharsis samenkomen.