Landen die na jaren van conflict door landmijnen zijn besmet, wenden zich tot op afstand bestuurbare ontmijningsvoertuigen om de opruiming ervan te versnellen, waardoor de dreiging voor ontmijners wordt verminderd en tegelijkertijd veel grotere gebieden worden bestreken dan de gebruikelijke methoden.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
In Azerbeidzjan worden onbemande systemen geproduceerd door het lokale ingenieursbureau ImProtex en beheerd door het Azerbeidzjaanse Nationale Agentschap voor Mijnactie (ANAMA).
De machines zijn gebouwd voor risicovolle omgevingen en worden ingezet in gebieden waar handmatige ruiming traag en gevaarlijk blijft, in overeenstemming met de International Mine Action Standards (IMAS).
De omvang van de besmetting maakt technologische oplossingen tot een prioriteit voor Baku.
“Voor Azerbeidzjan blijft de landmijnenkwestie lang na het einde van het conflict een ernstige humanitaire en veiligheidsuitdaging”, vertelde vicepresident van ImProtex Gunel Alakbarova aan de internationale tv-zender AnewZ.
“Mijnen en explosieve oorlogsresten die tijdens de bezetting zijn geplaatst, bestrijken nog steeds uitgestrekte gebieden, wat risico’s voor mensenlevens met zich meebrengt en het normale gebruik van het land belemmert”, voegde Alakbarova eraan toe.
Een van de nieuwste modellen, de Revival T, is een zwaar gemechaniseerd voertuig dat is ontworpen om zowel antipersoneels- als antitankmijnen op ruig terrein te neutraliseren.
“Handmatige mijnopruiming blijft de meest nauwkeurige, maar ook de langzaamste methode”, zegt Emil Hasanov, vice-voorzitter van ANAMA’s Openbare Raad. “Een individuele ontmijner ruimt doorgaans tussen de 20 en 50 vierkante meter per dag op.
“Mijnspeurhonden, die worden gebruikt vanwege hun snelheid en efficiëntie, kunnen dagelijks 200 tot 400 vierkante meter onderzoeken”, legt Hasanov uit. “Mechanische ontmijningsmachines bereiken de hoogste doorvoercapaciteit, variërend van 500 tot 2.000 vierkante meter per dag, afhankelijk van het terrein en de uitrusting.”
Ondertussen betoogde Alakbarova dat automatisering van cruciaal belang is om het aantal slachtoffers terug te dringen, omdat “robotmachines de behoefte aan handarbeid verminderen, waardoor een snellere en effectievere opruiming van mijnenvelden mogelijk wordt.”
“Traditionele ontmijningsmethoden brengen een hoog risico op menselijke slachtoffers met zich mee. Op afstand bestuurbare systemen uitgerust met geavanceerde sensoren minimaliseren dit risico”, zei ze.
Het toegenomen gebruik van gemechaniseerde ontruiming helpt land sneller vrij te geven, ondersteunt wederopbouwprojecten en de terugkeer van ontheemde gemeenschappen.
“Deze aanpak weerspiegelt niet alleen de technologische innovatie, maar benadrukt ook de humanitaire missie van Azerbeidzjan en het regionale technologische potentieel”, voegde Alakbarova eraan toe.
“De apparatuur versnelt het herstel na een conflict door veilige landontginning mogelijk te maken en de landbouw en infrastructuur weer in bedrijf te stellen.”
Van binnenlandse opruiming tot internationale showcase
Azerbeidzjan heeft zijn op afstand bestuurbare ontmijningstechnologie ook gepresenteerd op internationale defensie- en veiligheidsbeurzen, waaronder UMEX 2026 in Abu Dhabi.
Landmijnen en explosieve oorlogsresten (ERW) blijven tot de ernstigste uitdagingen van Azerbeidzjan na het conflict. Sinds het einde van de vijandelijkheden in 2020 meldt ANAMA dat meer dan 240.000 hectare vervuild land is ontruimd, waarbij meer dan 227.000 mijnen en ERW zijn geneutraliseerd.
Ondanks deze vooruitgang blijft de besmetting in verschillende districten bestaan, waardoor de ontwikkeling nog steeds wordt vertraagd en risico’s voor de burgers ontstaan.
Om het momentum vast te houden heeft de Azerbeidzjaanse regering 74,9 miljoen Azerbeidzjaanse manat (39 miljoen euro) toegewezen voor mijnbestrijding in 2026 en heeft ze contracten getekend met meerdere gespecialiseerde bedrijven om de ruimingscapaciteit uit te breiden.
De EU en de ambassades van de lidstaten van het blok versterken ook hun partnerschap met Bakoe op het gebied van humanitaire mijnopruiming, waarbij zij ongeveer 23 miljoen euro aan hulp toezeggen.
De financiering ondersteunt opruimingsoperaties, risicobewustzijnscampagnes en slachtofferhulp, waardoor mijnbestrijding een van de grootste lopende actiegebieden in het land is.
Azerbeidzjan heeft zijn expertise internationaal uitgebreid, onder meer naar Oekraïne, waar het onbemande mijnopruimingsvoertuigen heeft geleverd en training heeft gegeven aan specialisten, evenals generatoren voor de verwarming van de burgerbevolking.
Grote delen van Oekraïense landbouwgrond, infrastructuur en woongebieden blijven getroffen door mijnen en ERW na de grootschalige invasie van Rusland begin 2022, waarbij de ontginning van cruciaal belang wordt geacht voor de civiele veiligheid en het economisch herstel.
Een mondiale uitdaging
Volgens VN-agentschappen en internationale monitoringgroepen werden in 2024 wereldwijd ruim 6.000 mensen gedood of gewond door landmijnen en ERW, een van de hoogste cijfers van de afgelopen jaren.
Mijnen kunnen tientallen jaren actief blijven, soms wel een eeuw, en burgers in gevaar blijven brengen, lang nadat de conflicten zijn geëindigd.
“Landen als Egypte, Angola, Afghanistan en Bosnië en Herzegovina blijven worstelen met de langetermijngevolgen van besmetting”, zei Hasanov. “Landmijnen beperken de toegang tot landbouwgrond, basisvoorzieningen en veilige hervestiging”, voegde hij eraan toe.
Hasanov verklaarde dat humanitaire organisaties, waaronder de Mine Action Service (UNMAS), het UNDP-ontwikkelingsprogramma, UNHCR, Mines Advisory Group (MAG) en Norwegian People’s Aid, waarschuwen dat mijnen een groot obstakel blijven voor herstel na een conflict en de veilige terugkeer van vluchtelingen en intern ontheemden.
Alakbarova benadrukte dat ondanks de vooruitgang de uitdaging veel verder reikt dan welk land dan ook.
“Ondanks de successen bij de mondiale ontmijningsinspanningen worden activiteiten over de hele wereld nog steeds geconfronteerd met uitdagingen zoals tekorten aan hulpbronnen, politieke wil en technische problemen”, zei ze.
“Mijnen blijven een resterende bedreiging in meer dan 50 landen, wat aantoont dat het aanpakken van dit probleem langdurige samenwerking en duurzame investeringen vereist”, voegde Alakbarova eraan toe.
Experts zeggen dat het toenemende gebruik van op afstand bestuurbare ontmijningsmachines een verschuiving markeert in de humanitaire mijnbestrijding, waardoor de menselijke blootstelling aan gevaren wordt verminderd en tegelijkertijd de efficiëntie wordt verbeterd.
Voor Azerbeidzjan redden lokaal ontwikkelde systemen zowel levens in eigen land als het land in staat om internationaal een actievere rol te spelen, nu de mondiale behoefte aan mijnbestrijding toeneemt.
