Het impostersyndroom ontstaat wanneer we het gevoel hebben dat we niet verdienen wat we hebben bereikt, uit angst dat ontdekt zal worden dat we nep of fraudeurs zijn. Onze successen, zo houden we onszelf voor, werden niet bereikt door onze werkelijke capaciteiten en talenten, maar door een combinatie van geluk, timing en fouten die anderen maakten waardoor we door de kieren konden glippen. Niemand is immuun voor dit gevoel, en het treft alle segmenten van het publiek – van leiders, artiesten, acteurs en de mensen die wij als toppresteerders beschouwen.
Sheryl Sandberg, afgestudeerd aan Harvard en voormalig COO van Facebook, schreef in haar boek uit 2013 Leun erin: “Elke keer dat ik een toets deed, wist ik zeker dat het slecht was gegaan. En elke keer dat ik mezelf niet in verlegenheid bracht – of zelfs uitblonk – dacht ik dat ik iedereen weer voor de gek had gehouden. Binnenkort zou de mal op zijn.” Sandberg wordt vergezeld door een lange lijst van bekende mensen die grif hebben toegegeven dat ze zich zo voelen.
Maar emotionele intelligentie biedt ons hulp en richting bij het overwinnen van dit wijdverbreide maar veel voorkomende probleem.
Vaak begrepen als het vermogen om onze emoties te herkennen, te begrijpen en te beheersen, geeft emotionele intelligentie ons het vermogen om onszelf en anderen te begrijpen op manieren die ons vermogen vergroten om met onze onaangename gedachten en gevoelens om te gaan.
Als een auteur van twee boeken over emotionele intelligentieIk heb uitgebreid over dit onderwerp geschreven. Wanneer we bedrieglijke gevoelens ervaren, bieden ze ons richtlijnen en hulpmiddelen die ons zullen helpen de negatieve gevolgen die daarmee gepaard gaan los te laten. In plaats van aan onszelf te twijfelen, zullen we ons succes gaan verwelkomen.
Zelfbewustzijn, de wortel van emotionele intelligentie, is een krachtig hulpmiddel bij het bepalen hoe we omgaan met zelftwijfel en onze innerlijke stem. Wanneer we zelfbewust zijn, leren we ruimte te creëren tussen hoe we ons voelen en wat we weten als feiten. We kunnen ervoor kiezen om angst en twijfel aan onszelf te voelen zonder te accepteren dat ze op de werkelijkheid gebaseerd zijn. Dit stelt ons in staat gedachten te kiezen die ondersteunen dat we onze prestaties echt hebben verdiend.
Mensen met een sterke emotionele intelligentie hebben het vermogen om goed met anderen om te gaan en verbinding te maken. Wanneer ze hun twijfels delen, worden ze zich al snel scherp bewust van hoe vaak dit probleem voorkomt, waardoor ze hun gevoelens rond de kwestie kunnen normaliseren. Dit geeft hen de opluchting dat wat ze ervaren niets ongewoons is waar ze bang voor moeten zijn en waar ze zich overdreven druk over moeten maken. Wetende dat er veel anderen zijn die hetzelfde ervaren, haalt veel van de angel uit ons gevoel dat we alleen zijn met deze ervaring.
Een van de kenmerken van mensen die worstelen met het impostersyndroom is dat ze vaak erg streng voor zichzelf zijn. Dit gold voor Suzanne Smith, een universiteitsprofessor en CEO van de non-profit managementmaatschappij Architecten met sociale impactdie zichzelf omschrijft als een ‘herstellende perfectionist’.
Zoals Smith tegen haar ondernemerschapsstudenten zegt: “Het impostersyndroom is geen bewijs dat je niet gekwalificeerd bent. Het is vaak een bewijs dat je groeit.” Ze is zich de afgelopen tien jaar emotioneel bewuster geworden van die neiging en heeft opzettelijk positieve zelfpraat in praktijk gebracht. En nu deelt ze die reis met haar studenten en klanten en de lezers van haar wekelijkse Substack-nieuwsbriefwaardoor ze onderscheid kunnen maken tussen perceptie en realiteit, zodat ze gezondere gewoonten kunnen opbouwen. Als we streng zijn voor onszelf, betekent dit vaak dat we weinig aandacht besteden aan onze sterke punten en in plaats daarvan onze zwakke punten versterken.
Empathie, een belangrijk aspect van emotionele intelligentie, helpt ons niet alleen om de sterke punten van anderen duidelijker te zien, maar ook om onze eigen capaciteiten te erkennen en onszelf met mededogen te behandelen als we er niet in slagen onze doelen te bereiken. Het helpt ons te erkennen dat we een werk in uitvoering zijn, en te begrijpen dat tegenslagen en mislukkingen een normaal onderdeel van het leerproces zijn. Het stelt ons in staat onze prestaties te zien, niet met arrogantie, maar als resultaat van onze vastberadenheid en voortdurende groei.
Een van de vaardigheden van emotionele intelligentie is het vermogen om onze emoties te reguleren. Het impostersyndroom kan sterke gevoelens van angst oproepen, waardoor we ons te veel voorbereiden of vermijden, zodat we niet met sterke gevoelens te maken krijgen. Mensen die weten hoe ze moeten reguleren, kunnen voorkomen dat gedachten en gevoelens hun vermogen om rationeel en logisch te denken overweldigen. Ze hebben het vermogen ontwikkeld om zich tijden te herinneren waarin ze met succes stressvolle tijden hebben overwonnen en om situaties te bedenken die goed zijn geëindigd.
Emotioneel intelligente mensen gebruiken tegenslagen en mislukkingen als leermogelijkheden in plaats van ze persoonlijk op te vatten als indicatoren dat er iets in hen ontbreekt. Ze begrijpen dat zeer succesvolle mensen vaak meerdere keren hebben gefaald. Deze manier van denken wordt nuttig zodra het impostersyndroom de overhand krijgt.
Maar als dat wel het geval is, kunnen we terugkijken en zien dat onze vooruitgang duidt op een doorzettingsvermogen, vastberadenheid en bekwaamheid die na verloop van tijd uiteindelijk resultaten zullen opleveren – in plaats van interne twijfels over ons succes.
